{"id":402,"date":"2024-08-27T10:50:35","date_gmt":"2024-08-27T10:50:35","guid":{"rendered":"https:\/\/krystkiewicz.pl\/?p=402"},"modified":"2024-08-27T11:01:03","modified_gmt":"2024-08-27T11:01:03","slug":"zachowek-a-zasady-wspolzycia-spolecznego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krystkiewicz.pl\/index.php\/2024\/08\/27\/zachowek-a-zasady-wspolzycia-spolecznego\/","title":{"rendered":"Zachowek a zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego"},"content":{"rendered":"\n

Czym jest zachowek?<\/u><\/strong>

<\/p>\n\n\n\n

Po\u015br\u00f3d podstawowych funkcji prawa spadkowego istotne znaczenie przypisuje si\u0119 umacnianiu instytucji rodziny oraz ochronie interes\u00f3w jej poszczeg\u00f3lnych cz\u0142onk\u00f3w. Realizacji tych cel\u00f3w s\u0142u\u017cy mi\u0119dzy innymi instytucja zachowku.

<\/p>\n\n\n\n

Polega ona na zapewnieniu osobom najbli\u017cszym spadkodawcy okre\u015blonej korzy\u015bci, bez wzgl\u0119du na jego ostatni\u0105 wol\u0119. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to, niew\u0105tpliwie, z konieczno\u015bci\u0105 ograniczenia, a co najmniej ingerencji w zasad\u0119 swobody testowania. Nieograniczona swoboda w dokonywaniu rozrz\u0105dze\u0144 testamentowych stwarza bowiem niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce za ich pomoc\u0105 najbli\u017csi cz\u0142onkowie rodziny spadkodawcy zostan\u0105 przez niego pozbawieni korzy\u015bci ze spadku<\/strong>. Uprawnienia poszczeg\u00f3lnych cz\u0142onk\u00f3w rodziny spadkodawcy w stosunku do maj\u0105tku spadkowego przyznawane s\u0105 wi\u0119c wbrew jego woli. U podstaw instytucji zachowku le\u017cy potrzeba zapewnienia ochrony poszczeg\u00f3lnych cz\u0142onkom rodziny spadkodawcy przed ich ewentualnym pokrzywdzeniem. Wskaza\u0107 bowiem nale\u017cy, \u017ce na spadkodawcy ci\u0105\u017cy moralny obowi\u0105zek pozostawienia na wypadek jego \u015bmierci przynajmniej jakiej\u015b cz\u0119\u015bci swojego maj\u0105tku najbli\u017cszym cz\u0142onkom rodziny, za\u015b obowi\u0105zek ten usankcjonowany jest przez przepisy wprowadzaj\u0105ce instytucj\u0119 zachowk<\/strong>u.

<\/p>\n\n\n\n

Uprawnienie do zachowku przys\u0142uguje zst\u0119pnym, ma\u0142\u017conkowi i rodzicom spadkodawcy, kt\u00f3rzy byliby powo\u0142ani do spadku z ustawy (art. 991 \u00a7 1 k.c.). O tym kto w danym wypadku uprawniony jest do zachowku decyduje wi\u0119c kolejno\u015b\u0107 powo\u0142ania do dziedziczenia ustawowego. Do zachowku uprawnione s\u0105 przede wszystkim dzieci i ma\u0142\u017conek spadkodawcy.<\/strong> W sytuacji, gdy dziecko spadkodawcy otwarcia spadku nie do\u017cy\u0142o, do zachowku uprawnione s\u0105 jego wnuki. Na r\u00f3wnorz\u0119dnej pozycji ze zst\u0119pnymi spadkodawcy s\u0105 osoby przez niego przysposobione. Rodzice spadkodawcy nabywaj\u0105 uprawnienie do zachowku jedynie w przypadku braku zst\u0119pnych. Zauwa\u017cy\u0107 nale\u017cy, \u017ce tylko wtedy byliby oni powo\u0142ani do dziedziczenia z ustawy. 

<\/p>\n\n\n\n

Uprawnienie do zachowku nie przys\u0142uguje jednak osobom, kt\u00f3re na gruncie regulacji prawa spadkowego traktowane s\u0105 tak, jakby nie do\u017cy\u0142y otwarcia spadku, a wi\u0119c tym, kt\u00f3re zrzek\u0142y si\u0119 dziedziczenia, zosta\u0142y uznane za niegodne lub te\u017c odrzuci\u0142y przypadaj\u0105cy im z ustawy spadek.<\/strong> Przy czym prawo do zachowku nie zostaje utracone w przypadku odrzucenia spadku przypadaj\u0105cego z testamentu, bowiem spadkobierca wci\u0105\u017c mo\u017ce przecie\u017c dziedziczy\u0107 z ustawy. Zachowek nie przys\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c osobom, kt\u00f3re w testamencie zosta\u0142y go pozbawione w drodze wydziedziczenia, a tak\u017ce nie przys\u0142uguje ma\u0142\u017conkowi wy\u0142\u0105czonemu od dziedziczenia zgodnie z art. 940 k.c.<\/strong> Je\u015bli z kt\u00f3rejkolwiek wymienionych wy\u017cej przyczyn do zachowku nie jest uprawniony zst\u0119pny spadkodawcy, to w\u00f3wczas uprawnienie to przys\u0142uguje jego dalszym zst\u0119pnym. Wyj\u0105tkiem jest przypadek, w kt\u00f3rym nast\u0105pi\u0142o zrzeczenie si\u0119 dziedziczenia, obejmuj\u0105ce r\u00f3wnie\u017c z mocy prawa zst\u0119pnych zrzekaj\u0105cego si\u0119. Do zachowku uprawnieni s\u0105 rodzice spadkodawcy, je\u015bli nie ma zst\u0119pnych innych ni\u017c ci, kt\u00f3rym nie przys\u0142uguje uprawnienie do zachowku..

<\/p>\n\n\n\n

Ustawodawca, wyznaczaj\u0105c kr\u0105g os\u00f3b uprawnionych do zachowku, wyra\u017anie odwo\u0142uje si\u0119 do przepis\u00f3w reguluj\u0105cych dziedziczenie ustawowe<\/strong>. Przyznaj\u0105c to uprawnienie jedynie ma\u0142\u017conkowi spadkodawcy oraz niekt\u00f3rym jego krewnym w linii prostej ustawodawca wskazuje, \u017ce to w\u0142a\u015bnie te osoby, w typowej sytuacji, s\u0105 elementami tworz\u0105c\u0105 najbli\u017csz\u0105 dla spadkodawcy rodzin\u0119. Jest to wyraz, jak wcze\u015bniej wspomniano, szczeg\u00f3lnie trwa\u0142ej i z\u0142o\u017conej wi\u0119zi pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi cz\u0142onkami rodziny, kt\u00f3ra ma charakter osobisty i uczuciowy.

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c w tym momencie mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w kr\u0119gu uprawnionych do zachowku pomini\u0119to rodze\u0144stwo i zst\u0119pnych rodze\u0144stwa spadkodawcy<\/strong>. Uzasadnienie takiego stanu rzeczy jest z punktu widzenia ustawodawcy jasne \u2013 osoby te nie \u0142\u0105czy ze spadkodawc\u0105 ani szczeg\u00f3lnie bliskie pokrewie\u0144stwo ani, w typowej sytuacji, wi\u0119zi uczuciowe, a kt\u00f3rych intensywno\u015b\u0107 mo\u017cna by por\u00f3wna\u0107 z wi\u0119ziami \u0142\u0105cz\u0105cymi ma\u0142\u017conk\u00f3w, dzieci, czy te\u017c rodzic\u00f3w. 

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>Oparcie kr\u0119gu uprawnionych do zachowku na sytuacji typowej w sferze stosunk\u00f3w rodzinnych prowadzi do braku mo\u017cliwo\u015bci uwzgl\u0119dnienia okoliczno\u015bci faktycznych, kt\u00f3re niekiedy mog\u0105\u00a0dalece wykroczy\u0107 poza jej zakres. Stwarza to sytuacj\u0119 potencjalnie niebezpieczn\u0105, w\u00a0dodatku nasilon\u0105 przez brak mo\u017cliwo\u015bci spadkodawcy co do dowolnego ukszta\u0142towania \u2013 w\u00a0ramach swobody testowania \u2013 kr\u0119gu uprawnionych do zachowku. Zagro\u017cenie to kompensowane jest, cho\u0107 tylko w pewnym stopniu, poprzez instytucj\u0119 wydziedziczenia.\u00a0
<\/p>\n\n\n\n




<\/p>\n\n\n\n

Czy zachowek mo\u017ce by\u0107 sprzeczny z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego?<\/u><\/strong>

<\/p>\n\n\n\n

Czym s\u0105 tzw. zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego i jak\u0105 pe\u0142ni\u0105 rol\u0119 w polskim porz\u0105dku prawnym?<\/a><\/strong>

<\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z funkcji zachowku jest urzeczywistnienie obowi\u0105zk\u00f3w moralnych, jakie spadkodawca ma (lub mie\u0107 powinien) w stosunku do swoich najbli\u017cszych krewnych. Uprawnienie do zachowku wynika wi\u0119c ju\u017c z samej wi\u0119zi rodzinnej \u0142\u0105cz\u0105cej osob\u0119 uprawnion\u0105 ze spadkodawc\u0105<\/strong>. W praktyce jednak ani \u017c\u0105dania zap\u0142aty zachowku, ani pr\u00f3by obrony przed tym roszczeniem nie s\u0105 rzadkim zjawiskiem.

<\/p>\n\n\n\n

W doktrynie dominuje obecnie pogl\u0105d, \u017ce w sprawach o zachowek mo\u017cliwe jest podniesienie zarzutu sprzeczno\u015bci roszczenia z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. Nie mo\u017cna bowiem czyni\u0107 ze swego prawa u\u017cytku, kt\u00f3ry by\u0142by sprzeczny ze spo\u0142eczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego (art. 5 k.c.). Podkre\u015bli\u0107 jednak nale\u017cy, \u017ce kontrola przewidziana w art. 5 k.c. mo\u017ce by\u0107 stosowana jedynie wyj\u0105tkowo, w szczeg\u00f3lnie uzasadnionych przypadkach<\/strong>. Oczywistym jest bowiem, \u017ce sama tylko konstrukcja nadu\u017cycia prawa podmiotowego nie mo\u017ce w efekcie wypacza\u0107 instytucji zachowku \u2013 nie mo\u017ce prowadzi\u0107 do pozbawienia uprawnionego przys\u0142uguj\u0105cego mu prawa.

<\/p>\n\n\n\n

Jednym z pierwszych znanych mi orzecze\u0144 odnosz\u0105cych si\u0119 do kwestii dopuszczalno\u015bci podniesienia zarzutu sprzeczno\u015bci z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego wobec roszczenia o zachowek jest uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 19 maja 1981 r., wydana w sprawie III CZP 18\/81<\/strong>. Wskazano w\u00f3wczas, \u017ce instytucja zachowku ma na celu zapewnienie ochrony interes\u00f3w najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny spadkodawcy przez zapewnienie im \u2013 niezale\u017cnie od jego woli \u2013 roszczenia pieni\u0119\u017cnego o okre\u015blonej wysoko\u015bci. Dopuszczalne jest jednak obni\u017cenie wysoko\u015bci tego roszczenia na podstawie art. 5 k.c. Podkre\u015blono zarazem, \u017ce zakres zastosowania tego zarzutu powinien by\u0107 w\u0105ski, przy zachowaniu niezwyk\u0142ej ostro\u017cno\u015bci.

<\/p>\n\n\n\n

W p\u00f3\u017aniejszej praktyce orzeczniczej, S\u0105d Najwy\u017cszy cz\u0119sto powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na wskazan\u0105 wy\u017cej uchwa\u0142\u0119. W wyroku z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 215\/03<\/strong> S\u0105d Najwy\u017cszy stwierdzi\u0142, \u017ce ocena s\u0105du co do tego, czy \u017c\u0105danie zap\u0142aty zachowku stanowi nadu\u017cycie prawa podmiotowego nie powinna pomija\u0107 faktu, \u017ce prawo uprawnionego do zachowku s\u0142u\u017cy w istocie urzeczywistnieniu obowi\u0105zk\u00f3w moralnych<\/strong>, jakie spadkodawca ma w stosunku do swoich najbli\u017cszych. S\u0105d Najwy\u017cszy zaznaczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce dokonuj\u0105c tej oceny nie wystarczy og\u00f3lne i lakoniczne powo\u0142anie si\u0119 na art. 5 k.c. 

<\/p>\n\n\n\n

Dalej, w wyroku z dnia 16 czerwca 2016 r., V CSK 625\/15, S\u0105d Najwy\u017cszy podkre\u015bli\u0142, \u017ce kontrola wynikaj\u0105ca z art. 5 k.c. znajduje zastosowanie do wszystkich stosunk\u00f3w prawnych uregulowanych w cz\u0119\u015bci szczeg\u00f3lnej kodeksu, o ile nie istnieje przepis szczeg\u00f3lny wy\u0142\u0105czaj\u0105cy to zastosowanie. Sytuacja taka mo\u017ce mie\u0107 miejsce wtedy, gdy przepis taki odwo\u0142uje si\u0119 wprost do zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego lub okoliczno\u015bci maj\u0105cy taki charakter i zarazem reguluje konsekwencje ich naruszenia. 

<\/p>\n\n\n\n

Istotny z tego punktu widzenia jest nieco wcze\u015bniejszy wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. Akt I ACa 929\/13, w kt\u00f3rym wprost stwierdzono, \u017ce oddalenie pow\u00f3dztwa o zachowek by\u0142oby mo\u017cliwe jedynie w sytuacji, gdy zachodz\u0105 okoliczno\u015bci uzasadniaj\u0105ce wydziedziczenie uprawnionego do zachowku<\/strong> (podobnie: S\u0105d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt V ACa 921\/17).

<\/p>\n\n\n\n

Z kolei w wyroku S\u0105du Apelacyjnego w Bia\u0142ymstoku z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. Akt I ACa 931\/16 wskazano, \u017ce klauzula zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego mo\u017ce by\u0107 stosowana jedynie w takiej sytuacji, w kt\u00f3rej zastosowanie przepis\u00f3w prawa doprowadzi\u0142oby do wydania orzeczenia nies\u0142usznego i nieakceptowalnego<\/strong>. S\u0105d podkre\u015bli\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce aby mo\u017cna by\u0142o skorzysta\u0107 z instytucji wynikaj\u0105cej z art. 5 k.c. konieczne jest okre\u015blenie zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego, kt\u00f3ra zosta\u0142a naruszona.

<\/p>\n\n\n\n

Wreszcie przytoczy\u0107 nale\u017cy tez\u0119 przedstawion\u0105 w uzasadnieniu postanowienia S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 27 sierpnia 2020 r., V CSK 173\/20<\/strong>, a mianowicie: (\u2026)<\/em> zastosowanie art. 5 k.c. nie jest wykluczone tak\u017ce do spadkowych praw podmiotowych. Ocena s\u0105du czy \u017c\u0105danie zap\u0142aty sumy odpowiadaj\u0105cej wysoko\u015bci zachowku stanowi nadu\u017cycie prawa nie powinna pomija\u0107, \u017ce prawa osoby uprawnionej do zachowku s\u0142u\u017c\u0105 urzeczywistnieniu obowi\u0105zk\u00f3w moralnych, jakie spadkodawca ma wobec swoich najbli\u017cszych. Pozbawienie osoby uprawnionej zachowku na mocy art. 5 k.c. mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 jedynie w sytuacjach wyj\u0105tkowych, a zatem r\u00f3wnie\u017c nie obj\u0119tych tre\u015bci\u0105 art. 928 k.c. i art. 1008 k.c.; mo\u017cliwe jest to r\u00f3wnie\u017c z powodu sprzecznego z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego zachowania uprawnionego w stosunku do spadkodawcy, jak r\u00f3wnie\u017c w stosunku do zobowi\u0105zanego do wyp\u0142aty zachowku.<\/em> 

<\/p>\n\n\n\n

Trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce przez lata dorobek judykatury koncentrowa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na dopuszczalno\u015bci obni\u017cenia wysoko\u015bci zachowku na podstawie art. 5 k.c. Trzeba jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w ostatnich latach coraz silniej wybrzmiewa pogl\u0105d dopuszczaj\u0105cy mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozbawienia uprawnionego prawa do zachowku na podstawie zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. Symptomatyczne jest zreszt\u0105, \u017ce glosy krytyczne do wy\u017cej wspomnianych orzecze\u0144 w przewa\u017caj\u0105cej mierze kwestionuj\u0105 nie tyle sam\u0105 tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 co do zasady, ile silnie postuluj\u0105 konieczno\u015b\u0107 stosowania klauzuli generalnej z art. 5 k.c. w sytuacjach absolutnie wyj\u0105tkowych, wr\u0119cz ekstremalnych. 

<\/p>\n\n\n\n

Jednak\u017ce warto odnotowa\u0107 tez\u0119 Szanownego Pana Tomasza Justy\u0144skiego, kt\u00f3ry kt\u00f3ry w glosie do wspomnianego ju\u017c wcze\u015bniej wyroku S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 16 czerwca 2016 r. zauwa\u017ca, \u017ce zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia, jako klauzula generalna, nie maj\u0105 charakteru normatywnego. Ich zdefiniowanie, a nast\u0119pnie zastosowanie staje si\u0119 mo\u017cliwe jedynie<\/em> na tle niepowtarzalnych i ze swej natury zmiennych, okoliczno\u015bciach danego przypadku<\/em>, kt\u00f3rych ocena r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 mo\u017ce z up\u0142ywem czasu<\/strong>. Zdaniem T. Justy\u0144skiego ju\u017c sam charakter klauzuli zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego powoduje, \u017ce wykluczone jest ferowanie na podstawie art. 5 k.c. wyrok\u00f3w o charakterze trwa\u0142ym, czyli obj\u0119tych powag\u0105 rzeczy os\u0105dzonej (res iudicata). Je\u015bli okoliczno\u015bci ulegn\u0105 zmianie, zmianie musi ulec ocena z perspektywy nadu\u017cycia prawa.<\/em>

<\/p>\n\n\n\n

W moim przekonaniu za s\u0142uszny uzna\u0107 nale\u017cy coraz wyra\u017aniejszy pogl\u0105d dopuszczaj\u0105cy mo\u017cliwo\u015b\u0107 nie tylko obni\u017cenia zachowku, ale nawet jego pozbawienia w odwo\u0142aniu do zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego<\/strong>. Pami\u0119taj\u0105c o unikalnym charakterze instytucji zachowku, a wyra\u017caj\u0105cym si\u0119 po pierwsze – w normatywnej ingerencji w zasad\u0119 swobody testowania i nadaniu szczeg\u00f3lnego uprawnieniu poszczeg\u00f3lnym cz\u0142onkom rodziny spadkodawcy nawet wbrew jego woli, a po drugie \u2013 jaskrawo widocznym odwo\u0142aniu do innych regulacji zwi\u0105zanych instytucjonalnie z poj\u0119ciem \u201erodziny\u201d (jak cho\u0107by kr\u0105g spadkobierc\u00f3w ustawowych, czy kr\u0105g os\u00f3b, na kt\u00f3rych spoczywa obowi\u0105zek alimentacyjny) i sytuacji \u201etypowych\u201d w rodzinie, to przede wszystkim nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce fundamentem instytucji zachowku jest moralny obowi\u0105zek spadkodawcy wobec cz\u0142onk\u00f3w swojej najbli\u017cszej rodziny. To oznacza, \u017ce szczeg\u00f3lnie naganne i ra\u017c\u0105ce zachowania nakierowane na wyrz\u0105dzenie spadkodawcy krzywdy, wykraczaj\u0105ce poza granice moralnych obowi\u0105zk\u00f3w cz\u0142onk\u00f3w najbli\u017cszej rodziny i prze\u0142amuj\u0105ce sytuacj\u0119 \u201etypow\u0105\u201d, winno by\u0107 oceniane przez pryzmat zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego i w odpowiednich okoliczno\u015bciach uzasadnia\u0107 uznanie \u017c\u0105dania zap\u0142aty zachowku za nadu\u017cycie prawa.<\/strong>




<\/p>\n\n\n\n

Literatura:<\/p>\n\n\n\n

1. J. Gwiazdomorski, Prawo spadkowe w zarysie<\/em>, Warszawa 1990<\/p>\n\n\n\n

2. J. Biernat, Ochrona os\u00f3b bliskich spadkodawcy w prawie spadkowym<\/em>, Toru\u0144 2002<\/p>\n\n\n\n

3. B. Kordasiewicz, Zachowek, <\/em>[w:] System prawa prywatnego, tom X. Prawo spadkowe,<\/em> (red. B. Kordasiewicz) Warszawa 2015<\/p>\n\n\n\n

4. J. Pi\u0105tkowski, Prawo spadkowe. Zarys wyk\u0142adu<\/em>, Warszawa 2003<\/p>\n\n\n\n

5. P. Ksi\u0119\u017cak, Zachowek w polskim prawie spadkowym<\/em>, Warszawa 2012 <\/p>\n\n\n\n

6. W. Baran-Koz\u0142owski, Dziedziczenie ustawowe w Polsce<\/em>, Piotrk\u00f3w Trybunalski 2014 <\/p>\n\n\n\n

7. A. Patryk, Miarkowanie wysoko\u015bci zachowku z uwagi na zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. Glosa do wyroku s\u0105du apelacyjnego z dnia 9 maja 2018 r., V ACa 921\/17<\/em>, LEX\/el. 2018 \u2013 glosa krytyczna<\/p>\n\n\n\n

8. T. Justy\u0144ski, Cywilne prawo \u2013 spadkowe prawo \u2013 zachowek \u2013 zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. Glosa do wyroku SN z dnia 16 czerwca 2016 r., V CSK 625\/15,<\/em> OSP 2017\/2\/14<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czym jest zachowek? Po\u015br\u00f3d podstawowych funkcji prawa spadkowego istotne znaczenie przypisuje si\u0119 umacnianiu instytucji rodziny oraz ochronie interes\u00f3w jej poszczeg\u00f3lnych cz\u0142onk\u00f3w. Realizacji tych cel\u00f3w s\u0142u\u017cy mi\u0119dzy innymi instytucja zachowku. Polega ona na zapewnieniu osobom najbli\u017cszym spadkodawcy okre\u015blonej korzy\u015bci, bez wzgl\u0119du na jego ostatni\u0105 wol\u0119. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to, niew\u0105tpliwie, z konieczno\u015bci\u0105 ograniczenia, a co najmniej ingerencji w zasad\u0119 swobody testowania. Nieograniczona swoboda w dokonywaniu rozrz\u0105dze\u0144 testamentowych stwarza bowiem niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce za ich pomoc\u0105 najbli\u017csi cz\u0142onkowie rodziny spadkodawcy zostan\u0105 przez niego pozbawieni korzy\u015bci ze spadku. Uprawnienia poszczeg\u00f3lnych cz\u0142onk\u00f3w rodziny spadkodawcy w stosunku do maj\u0105tku spadkowego przyznawane s\u0105 wi\u0119c wbrew jego woli. U podstaw instytucji zachowku<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":406,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-prawo-spadkowe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krystkiewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krystkiewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krystkiewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krystkiewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krystkiewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=402"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/krystkiewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":405,"href":"https:\/\/krystkiewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/402\/revisions\/405"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krystkiewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krystkiewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krystkiewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krystkiewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}